Mahnı, musiqi qədər, incəsənət, mədəniyyət qədər insanları bir-birinə heç nə bağlamır. İncəsənətin, mədəniyyətin, xüsusən də, mahnının, musiqinin oynadığı rolu heç bir vasitə oynaya bilməz.

HEYDƏR ƏLİYEV
947

“Avey” qoruğunda arxeoloji qazıntılar həyata keçirilib

Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin tabeliyində fəaliyyət göstərən “Avey” Dövlət tarix-mədəniyyət Qoruğunun Göyəzən filialı ərazisində aparılan kəşfiyyat xarakterli arxeoloji tədqiqatlar yekunlaşıb. Qazıntılar AMEA Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun əməkdaşı, arxeoloq Pərviz Qasımovun rəhbərliyi ilə “Avey” Dövlət tarix-mədəniyyət qoruğunun Göyəzən filialında elmi-arxeoloji qazıntılar və payız məktəbi” layihəsi çərçivəsində həyata keçirilib.

Göyəzən dağında yer səthindən təqribən 400 metr hündürlükdə yerləşmiş, düzbucaqlı olmayan qaya parçalarından inşa edilən 7 bürclü Göyəzən qalasının tədqiq edilib. Həmçinin Göyəzən dağının şimal-qərb ətəyində aşkar edilmiş gətirilmə sal və qaya parçalarının olduğu ərazidə arxeoloji qazıntılar aparılıb.

Tədqiqat işləri nəticəsində məlum olub ki, qalanın bürclərinin diametri 6, mövcud hissələri isə 4 metr hündürlüyə malikdir. Cənub-şərqdən, yəni giriş tərəfdən şimal-qərbə tərəf uzanan divarın uzunluğu, beş bürc də daxil olmaqla 111, qalanın dağa dayaqlandığı arxa hissəsinin uzunluğu isə 99 metrdir.

Qalanın inşasının tarixini müəyyən etmək üçün giriş hissəsinin şimal bürcünün ətəyində şurf qoyulub. Qazıntılar zamanı müəyyən edilib ki, qalanın bürclərinin ətrafları da qalanın tikintisində istifadə olunmuş səthi cilalanmamış qaya parçaları ilə doldurulub. Bu çeşidli üsul orta əsrlərdə bürc və divarların bərkidilməsi üçün istifadə olunurdu. Şurfdan çıxarılan qaya parçaları arasında Orta əsrlər dövrünə xas olan 200 ədəddən çox yerli şirli və şirsiz keramika fraqmentləri aşkar edilib.

Arxeoloji tədqiqatlar nəticəsində məlum olub ki, qala bölgənin islam dövrünə xas memarlıq üslubunda inşa edilib. Qalanın inşasının daha dəqiq tarixini müəyyən etmək üçün qazıntılar zamanı aşkar olunmuş nümunələrdən radio karbon analiz üçün götürülüb.

Qaladan 200 metr yüksəklikdə tam fərqli memarlıq üsulu ilə tikililər görünməkdədir. İlkin rəyə görə, kub formalı cilalı daşlardan hörülmüş bu divarlar çox ehtimal ki, antik və ya erkən xristian dövrü sakral xarakterli ibadətgahlar və sığınacaqlar olub. Bu tikililərə gedən cığırların təbii aşınması onlarda tədqiqatların aparılmasını çətinləşdirir.

Arxeoloji qazıntılar zamanı 12 torpaq qəbir aşkar edilib. Doqquz skeletdə əllərin sinə üzərində çiyinlərə doğru, çarpaz qoyulması, tabutun əlamətlərinin olmaması, şimal-qərbdən cənub-qərbə beli üzərində istiqamətlənmə birbaşa Qafqaz Albaniyasının orta əsrlər dəfn ənənəsini təkrar etməkdədir. Daha bir skelet biri sol çiyini üzərində lakin xristian adəti üzrə dəfn edilib. Digər skeletin sağ əli çiyinə doğru, sol əl isə, ona paralel lakin sağ çanağa doğru istiqamətlənib.

Daş qutu qəbirin aşkar edilməsi ərazidə ardıcıl olaraq yüzilliklər boyu Qafqaz albanlarının böyük bir xristian nekropolunun olmasını göstərir. Yaxşı cilalanmış daş qutu qəbirdə ilk orta əsrlərdə erkən alban xristianlığı üçün xas olan tərzdə dəfn qeydə alınıb. Dəfnlərdən tunc, mis və dəmirdən az sayda sırğalar, üzüklər, düymələr aşkar edilib.

Aparılmış qazıntılar Qafqaz Albaniyasına aid daha bir mühüm abidənin aşkar edilməsi ilə nəticələnib. 75 kvadratmetr olan qazıntı sahəsinin GPS koordinatları götürülüb, geodezik cihazlarla ölçmələr aparılıb.

“Avey” Dövlət Tarix-Mədəniyyət Qoruğunun Göyəzən filialında elmi-arxeoloji qazıntılar və payız məktəbi” layihəsi çərçivəsində qoruq ərazisinə turlar, məktəbli və tələbələr üçün ustad dərslər də təşkil edilib.

XƏBƏRLƏR

27.05.2022 19:47
Bölgələrdə mədəniyyət işçilərinin peşəkarlıq səviyyəsi və təşəbbüskarlığının artırılması günün tələbidir
27.05.2022 16:21
Mədəniyyət naziri Ağcabədi rayonunda mədəniyyət müəssisələrinin fəaliyyəti ilə tanış olub
27.05.2022 10:52
Zəngilan İşğal və Zəfər muzeyləri kompleksinin təməli qoyuldu
27.05.2022 10:14
Nazir Anar Kərimov Ağdamda mədəniyyət müəssisələrinə baxış keçirib
26.05.2022 17:55
Gəncədə "Qarabağ süitası" adlı musiqili ədəbi-bədii kompozisiya təqdim olunub
26.05.2022 17:26
Beynəlxalq Muğam Mərkəzində Şuşa şəhər Niyazi adına Uşaq İncəsənət Məktəbinin 90 illik yubileyinə həsr olunan "Əziz Şuşa, sən azadsan!" adlı tədbir keçirilib
26.05.2022 15:26
Mədəniyyət naziri Anar Kərimov Ağdamda vətəndaşları qəbul edib
26.05.2022 12:39
“Monumental həyat” adlı sənədli filmin təqdimat mərasimi keçirildi
26.05.2022 11:36
Azərbaycan Dövlət Uşaq Filarmoniyasının 30 illiyi qeyd olundu
26.05.2022 10:23
Bir qrup mədəniyyət və incəsənət xadiminə mükafatlar təqdim olunub
25.05.2022 17:05
“İlyas Əfəndiyev. Geriyə baxarkən” fotoalbomunun təqdimat mərasimi keçirildi
25.05.2022 16:49
Mədəni gənclik bir gecəsini Paris Notr-Dama ithaf edib
25.05.2022 16:29
“Yeni adlar” layihəsinin növbəti konserti keçirildi
25.05.2022 15:35
Türkiyə ilə mədəni əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub
23.05.2022 17:58
“EU4Culture” qrant müsabiqəsi çərçivəsində I Regional Şəbəkə Konfransı baş tutub
23.05.2022 17:48
Akademik Milli Dram Teatrı “Mədəni gənclik” layihəsinə ev sahibliyi edib
23.05.2022 17:39
Nazir Anar Kərimov Özbəkistan Respublikasının Baş Nazirinin müavini ilə görüşüb
23.05.2022 12:19
“Şuşa mədəniyyətinin inciləri”: Mehmandarovların malikanə kompleksi
23.05.2022 09:24
Mədəniyyət naziri Anar Kərimovun TÜRKSOY-un baş katibi Sultan Rayevlə görüşü baş tutub
20.05.2022 17:34
İCESCO-nun Bakı şəhərində regional ofisinin yerləşməsi haqqında Saziş imzalanıb
20.05.2022 17:05
"Postmünaqişə Humanitar Gündəliyinin İnkişaf Etdirilməsi: mədəni mühitin canlandırılması yolu ilə davamlı inkişaf” adlı beynəlxalq konfransın iştirakçılarının birgə müraciəti oxunub
20.05.2022 16:29
Prezident İlham Əliyev ICESCO-nun Baş direktorunu qəbul edib
20.05.2022 15:09
Beynəlxalq konfransda “Yerli və regional icmalarda dayanıqlı həyat tərzinin dəstəklənməsi və ekosistemlərin qorunması” mövzusu müzakirə olunub
20.05.2022 14:15
“Keçmiş problemlər – gələcək perspektivlər: urbisid kontekstində irsin idarə olunması siyasətinin tətbiqi” mövzusunda panel sessiya keçirilib
20.05.2022 13:21
İzmirdə "Şuşa ili" çərçivəsində "Gənclərə dəstək" layihəsinin konserti
20.05.2022 12:36
Xalq artisti Vaqif Əsədov vəfat edib
19.05.2022 19:29
Postmünaqişə dövründə dialoq və əməkdaşlığın qurulmasında mədəniyyətin rolu
19.05.2022 16:41
Şuşada “Postmünaqişə humanitar gündəliyinin inkişaf etdirilməsi: mədəni mühitin canlandırılması yolu ilə davamlı inkişaf” mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilir
19.05.2022 11:26
Beynəlxalq Muzeylər Günü münasibətilə "Muzeydə gecə" adlı tədbir keçirildi
18.05.2022 16:06
“Yeni adlar” layihəsi maraqlı konsert proqramları ilə davam edir
18.05.2022 15:13
Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə Şuşada Beynəlxalq konfrans keçiriləcək
18.05.2022 14:24
Məclisi-fəramuşan” Azərbaycan-Özbəkistan şairlərinin növbəti poeziya görüşləri keçirildi
18.05.2022 10:17
Nazirliyin təşkilatçılığı ilə Birinci Bakı Beynəlxalq Piano Festivalı keçiriləcək