Mahnı, musiqi qədər, incəsənət, mədəniyyət qədər insanları bir-birinə heç nə bağlamır. İncəsənətin, mədəniyyətin, xüsusən də, mahnının, musiqinin oynadığı rolu heç bir vasitə oynaya bilməz.

HEYDƏR ƏLİYEV
571

Xalq artisti, ustad xanəndə Xan Şuşinskinin məzarı ziyarət olunacaq

2019-cu il martın 18-də Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti, ustad xanəndə Xan Şuşinskinin (İsfəndiyar Aslan oğlu Cavanşir) ölümünün 40 ili tamam  olur.

Xan Şuşinski milli musiqi tariximizdə özünəməxsus, şərəfli yer tutmuşdur.  O, hələ yeniyetmə  vaxtlarından xanəndəliyə başlamış, tanınmış sənətkar  İslam  Abdullayevdən dərs almışdır. 16 yaşında olarkən ustadı İslam Abdullayevlə birgə iştirak etdiyi məclisdə "Kürd-Şahnaz" muğamını heyrətamiz bir tərzdə ifa etdiyinə görə müəllimi ona "Xan Şuşinski" adını vermişdir.

Xanəndə kimi yetişməsində Cabbar Qaryağdıoğlunun və Seyid Şuşinskinin böyük təsiri olmuşdur. Yaradıcılıqla məşğul olduğu 60 ilə yaxın vaxt ərzində öz sənəti ilə xalqa xidmət etmişdir.

Xan Şuşinski müstəsna  istedadı, geniş diapazonlu, gur və məlahətli səsi, yüksək ifaçılıq mədəniyyəti sayəsində hələ gənclik illərində şöhrət qazanmış, Azərbaycan muğamlarını zənginləşdirmiş, bir neçə muğama yeni xallar, güşə və şöbələr əlavə etmişdir. Klassik xanəndələrin ənənələrinin layiqli davamçılarından  olan  istedadlı sənətçi  oxuduğu muğamlarda gəzişmə və zəngülələrdən məharətlə istifadə etmişdir.

 O, 1924-cü  ildən keçmiş SSRİ-nin bir çox şəhərlərində uğurla çıxış etməklə,  muğam  sənətini  ayrı-ayrı  xalqların  nümayəndələrinə  sevdirə  bilmiş  və musiqimizin təbliğində özünəməxsus xidmətlər göstərmişdir.  Vaxtilə onun  böyük  məharətlə  ifa  etdiyi  “Qarabağ şikəstəsi”, “Bayatı şiraz”, “Mahur”, “Mirzə Hüseyn segahı”, “Şahnaz”, “Şur”, “Çahargah” və “Heyratı” muğamları, bir sıra təsniflər, “Qara qaşın vəsməsi”, “Apardı sellər Saranı”, “Girdim yarın bağçasına” xalq mahnıları, milli musiqi mədəniyyətimizdə xüsusi yer tutan bu gözəl sənət nümunələrini dinləyənlərin yaddaşına əbədi həkk olunmuşdur. 

Xan Şuşinski əsl yaradıcı sənətkar kimi milli musiqi xəzinəsini yeni mahnılarla zənginləşdirmişdir. Müəllifi olduğu “Qəmərim”, “Şuşanın dağları”, “Ay gözəl” mahnıları dillər əzbəri olmuşdur. O, öz yaradıcılığında bəstəkar mahnılarına da müraciət etmişdir. Üzeyir Hacıbəylinin "Qara göz" mahnısının ilk ifaçısı olmuş və mahnını yüksək zövqlə oxuyaraq yaşatmışdır.

1959-cu ildə Moskva şəhərində keçirilən Azərbaycan mədəniyyəti ongünlüyündə  sənətkarın çıxışı  yüksək  qiymətləndirilmişdir.

Ustad sənətçinin gənc xanəndələrin yetişdirilməsində də əməyi olmuşdur. Milli muğam ifaçılığı məktəbinin yüksək  ənənələri əsasında məktəb yaratmış görkəmli xanəndə, bütün səy və bacarığını istedadlı ifaçıların yeni nəslinin  inkişafına  sərf etmişdir.

1943-cü ildə o, milli musiqi mədəniyyəti sahəsindəki uğurlarına görə Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti fəxri adına layiq görülmüş, “Şərəf nişanı” ordeni və medallarla təltif olunmuşdur. 

Xan Şuşinski 1979-cu il martın 18-də vəfat etmiş və İkinci Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur.

18 mart 2019-cu il tarixində saat 12.00-da İkinci Fəxri Xiyabanda Xan Şuşinskinin ölüm günündə musiqi ictimaiyyətinin iştirakı ilə məzarı ziyarət olunacaqdır.

XƏBƏRLƏR

23.04.2019 17:27
V Dünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumuna hazırlıq müzakirə olundu
23.04.2019 15:57
Yevlax Şəhər Bəşir Səfəroğlu adına Xalq Teatrı yazıçı-dramaturq Pərvinin “Qadınlar” komediyasını tamaşaçılara təqdim etdi
23.04.2019 11:45
Özbəkistanda keçirilən "Ənənəvi təsviri incəsənət festivalı"nda Azərbaycan milli stendi təqdim olunub
23.04.2019 09:49
“Balaca şahzadə” növbəti dəfə azyaşlı tamaşaçılar üçün göstəriləcək
23.04.2019 08:20
X Beynəlxalq Mstislav Rostropoviç Festivalının açılış mərasimi keçirildi
22.04.2019 17:08
Elmi-Metodiki və İxtisasartırma Mərkəzinin nümayəndəsi Qazaxıstanda keçirilən elmi konfransda iştirak edib
22.04.2019 14:31
Azərbaycan Dövlət Mahnı və Rəqs Ansamblı Oş şəhərində keçirilən beynəlxalq müsabiqədə birinci yerə layiq görülüb
22.04.2019 12:09
Görkəmli kinorejissor Tofiq İsmayılovun 80 illik yubileyi qeyd edildi
22.04.2019 11:59
“Mən bu yurdun övladıyam” adlı rəsm müsabiqəsi davam edir
22.04.2019 11:56
Özbəkistanda gənc azərbaycanlı şair Fərid Hüseynin “Səmərqənd divanı” kitabının təqdimatı keçirilib
22.04.2019 10:02
Aşıq sənətinin UNESCO-nun Qeyri-Maddi Mədəni İrs Siyahısına daxil olmasının 10 illiyi ilə bağlı tədbir keçirilib
22.04.2019 09:45
Qobustan qoruğunda “açıq qapı” günü təşkil olunub
22.04.2019 09:42
Buktreyler Festivalının mükafatlandırma mərasimi keçiriləcək
22.04.2019 09:37
Dövlət Mahnı Teatrında “Kitabın İşığın Olsun” adlı tədbir keçirildi
22.04.2019 09:33
Göyçayda Xalq artisti Hacıbaba Hüseynovun 100 illik yubileyi qeyd olunub
22.04.2019 09:23
Lerikdə Xalq artisti Qabil Quliyevin 70 illik yubileyi qeyd olunub
21.04.2019 14:58
Mədəniyyət nazirinin müavini Rafiq Bayramov “Oş – Türk dünyasının mədəniyyət paytaxtı” layihəsinin rəsmi açılış mərasimində iştirak edib
20.04.2019 12:30
Kinorejissor, Xalq artisti Tofiq İsmayılovun 80 illiyi qeyd olunacaq
20.04.2019 11:26
Tbilisidə Azərbaycan və Gürcüstan dostluğuna həsr olunmuş rəsm sərgisi açılıb
20.04.2019 10:05
Nizami Kino Mərkəzində “Əlvida, Şmidt!” bədii filminin təqdimatı keçirilib
19.04.2019 16:55
Polşanın Krakov şəhərində akademik Yusuf Məmmədəliyevin barelyefinin təntənəli açılışı mərasimi keçiriləcəkdir
19.04.2019 16:03
III Respublika Xalq Teatrları Festivalının növbəti mərhələsi İsmayıllıda keçirilmişdir
19.04.2019 15:20
Milli Kitabxanada “İsmayıl Şıxlı. Biblioqrafiya” kitabının təqdimatı olub
19.04.2019 11:36
IV Buktreyler Festivalının Münsiflər Heyəti öz işinə yekun vurdu
19.04.2019 10:11
Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günü qeyd olunub
19.04.2019 09:17
“Bölgələrdən Bölgələrə” Yaradıcılıq Festivalı cəbhə bölgəsinin sakinləri tərəfindən maraqla qarşılanıb
18.04.2019 17:47
“Bir xatirə kitabına bənzər ömrüm” kitabının təqdimatı keçirildi